Şebnem Ferah

Jeogen Içerigini Görebilmek Için Kayit Ol! veya Jeogen Içerigini Görebilmek Için Giris Yap!

K?rm?z? rugan ayakkab?lar

‘K?rm?z? rugan ayakkab?l? k?z’, bir tatil kasabas?nda do?mu?tu.
Ailesi Yalova’ya Üsküp’ten gelmi?ti. Tam bir sokak çocu?uydu, ‘deli k?z’… Dersleri de iyiydi ama, okul dönü?ü önlü?ü at?p top pe?ine ko?anlardand?. Ö?retmen olan babas? ba?lama, mandolin, piyano çalar, arada annesiyle düet yap?p Rumeli türküleri söylerlerdi.
Küçük ?ebnem’i müzisyenli?e sevk eden, biraz da ailedeki müzik sevgisi oldu.
?lkokulu bitirince Bursa kolejine yat?l? kaydoldu. 13 k?zla bir arada kald

? yatakhanesinde tek mutlulu?u müzik dinlemekti. Ablas? evde Abba dinlerdi. Okulda volkmeninin kulakl

?nda ise Bon Jovi gibi popüler rockç?lar vard?. Art?k karar?n? vermi?ti:

?ark? söylemek istiyordu

Lise 1′de Yalova’daki bir akrabas?na bisikletini verdi, gitar?n? ald?. ?imdi deli gibi gitar çal?yor ve ?ngilizce ?ark? sözleri yaz?yordu.
Yat?l? okuldan izinli oldu?u Çar?ambalar? akustik gitar dersleri al?yor ve hafta sonlar? Yalova’daki odas?nda klasik gitar? ve küçük keyboard’uyla Scorpions’un Still Loving You’su gibi balatlar? çalmaya çal

?yordu. O y?llarda bir Londra gezisinde Soho’da bir müzik ma?azas?ndan Seth Riggs’in CD ve kitaplar?n? ald?. Riggs, Madonna’dan, Pavarotti’ye kadar pek çok müzisyen yeti?tirmi?ti. Onun CD’lerinden g?rtla ??n? nas?l kullanmas? gerekti?ini ö?rendi. Hâlâ her konser öncesi Seth Riggs’in CD’leri ile etüd yapmadan sahneye ç?km?yor.

Volvox dönemi

Lise 2′de Bursa’daki bir stüdyoda kiral?k enstrümanlarla ilk grubunu kurdu:
Pegasus.
1987′de Bursa’da düzenlenen bir rock festivalinde ilk kez sahneye ç?k?p ?ark? söyledi. “Mükemmel bir histi.”
Henüz 15 ya ??ndayd?.
Bir süre sonra Pegasus da ??ld?. ?ebnem, birlikte müzik yapaca

grupla arkada? olman?n önemini ke?fetmi?ti. O yüzden yeni grup için en yak?nlar?n? toplad?. Gitarc? Duygu, davulcu Gül, basç? Ebru bir de keyboard’cu bulup birle?tiler. Bu, Türkiye’nin kad?nlardan kurulu ilk rock grubuydu.
Arad?klar? ismi biyoloji dersinde buldular:
Volvox (Latince ‘ütün Sesler’

Mutsuz sözler

“Hafta sonlar? eve gitti?imde odama kapan?yor, yemek bile yemeden çal

?yordum. Kafamda bir ?eyler çal?yor, içimden sesler geliyordu. Onlar? m?r?ldanarak teybe kaydediyordum. Notist de?ildim henüz, teyptekileri arkada?lar?m?n anlayabilece?i ?ifrelere döküyordum. Sonra gitar?mla çal?p, üzerine ?ngilizce söz yaz?yordum. Karanl?k, mutsuz sözlerdi ço?u… Ya içimden öyle geliyordu, ya da dinledi?im yabanc? parçalardan kula ??ma yap ??m

kli?elerdi. Rock raconu öyleydi yani…”
“Yar?nlar kadar yak?n içimde f?rt?na
Bu dalgas?z deniz durgun aldat?r inanma
Yaslan?p gururumun kambur s?rt?na
Kendime ra?men durmam basar giderim”

ODTÜ ö?rencisi

80′lerin sonunda ODTÜ Ekonomi’yi kazan?p ablas?yla birlikte “Çok mutlu zamanlar?m geçti” dedi?i Ankara’ya yerle?ti.
Art?k yat?l? okulun ancak volkmenle müzik dinleyebildi?i k?s?tl? ortam?ndan kurtulmu?, teybinin sesini diledi?i kadar aç?p, gönlünce gitar çalabilece?i bir mekâna ve sosyal faaliyeti yüksek bir okula kavu?mu?tu.
Bu arada amatör gruplarda ?ark?c?l?k yapan konservatuarl? Özlem Tekin’le tan ??m

, onu da Volvox’a katm ??t?.
Ama grubun di?er üyeleri ?stanbul’daki üniversitelere gitmi?ti. Volvox 1,5 y?l hiçbir yerde çalamam

, da ??lmaya yüz tutmu?tu. ?ebnem için karar vakti gelmi?ti:
Ekonomist olmak istemiyordu, oysa ‘?ark?c?l?kta yol katetmeye müsait oldu?unun fark?nda’yd?.
“Hay?r, sen hiç korkma/yar?n senin yan?nda/yeniden ko? yollarda/durma, durma!”
Karar?n? verdi. ?kinci s?n?f?n sonunda ODTÜ’yü b?rak?p, Ankara’ya ‘emeklili?inde dönmek üzere’ veda etti ve ?stanbul’a, müzi?in kollar?na ko?tu.

Kemanc? dönemi

?stanbul barlar?nda rock furyas? yeni ba?lam ??t?. 18 ya?lar?nda dört k?z, S?raselviler’de Kemanc?’da, Ortaköy’de Sis Bar’da, arada Ankara’da ?imdiki Manhattan’da, A-Bar’da haftan?n be? günü sabaha kadar çal?yorlard?. Yorgunluktan peri?an, ama mutlulard?. Müzik yap?p kiralar?n? ödeyebiliyorlar, bir yandan da sahne performans?n?, disiplinini, ‘dinleyiciyi ?s?tmay?’ ö?reniyorlard?.
Ancak, iki y?l sonra bu tempodan yoruldular. Volvox, sekiz ya ??na gelmi?ti. Sahnede ayn? (cover) ?ark?lar? söylemekten ne kendilerini yenileyebiliyor ne beste yap?p söz yazabiliyorlard?.
1994′te da ??ld?lar. Özlem Tekin ayr?l?p bir albüm yapt?. ?ebnem de ‘art?k kendi ?ark?s?n? söylemek istiyor’du.

Sezen devrede

Beklenen f?rsat tam bu a?amada kap?y? çald?.
Haz?rlad?klar? ?ngilizce sözlü bir demo, TRT’de Kokteyl program?nda yay?nland?. O klipte gitar çal?p vokal yapan ?ebnem, Sezen Aksu’nun dikkatini çekti. Sezen “Bulun bu k?z? bana” dedi. K?z bulundu. Sezen’in albümünde vokalistlik yapt?. Lâkin o, rock yapmak istiyordu. ?yi de nas?l?
?ebnem’in de okudu?u ‘Lanet’ gibi fotokopiyle ço?alt?lan fanzinler arac?l

?yla yeralt?nda üreyen bir rock kültürü varsa da, Türkçe rock bugünkü kadar popüler de?ildi.
O dönem iki geli?me rockç?lar?n önünü açt?:
Biri Metallica’n?n ?stanbul’daki stadyum konserinde gördü?ü muhte?em ilgiydi. Metallica’y? bile ?a ??rtan bu ilgi büyük bir potansiyelin i?aretini verdi.
?kinci geli?me ise Bat?l? dev müzik firmalar?n?n Türkiye pazar?na girmesiydi.
?ebnem, tam bu geli?melerin ortas?nda, hem de donan?m?n? tamamlam

, çevre edinmi? olarak, çantas?nda bestelerle haz?rd?.

?lk albüm

Raks’ta Sezen Aksu ve Onno Tunç’a Deli K?z?m Uyan’? dinletti.
Bir gün odas?na kapan?p yata ??na oturmu? ve bu ?ark?y? üç dakika içinde hem bestelemi? hem de sözünü yazm ??t?. Gitarla en ilkel halinde çald?:
“Deli k?z?m uyan/Söylenenler yalan/
Deli k?z?m uyan/bir tek sensin duyan.”
Harikayd?. Sezen, ?ebnem’i kar ??s?na oturtup söz yazarken teknik anlamda nelere dikkat etmesi gerekti?ini anlatt?, birkaç müdahale yapt?; i?te tamamd?. Haz?r olan 4-5 ?ark?ya hiç dokunmadan albüme giri?tiler.
“Benim müzikal anlamda ald

?m ilk k?ymetli hediyedir. Buna prestij albümü olarak bak?yorlard?. Ben iyi ?ark? söyledi?imi biliyordum.Yapt

?m ?eye inan?yor, güveniyordum. Ama sat?l?r m? sat?lmaz m?, belli olmazd?. Yoktu hiç örne?i. Benden biraz önce Özlem ç?km ??t? ama benimki ba?ka bir kulvard?. Hiç daha önce böyle bir ?ey yap?lmam ??t?, dolay?s?yla maddi bir risk al?yorlard?.”
Bo?una ya?anmam

Çocukken harçl?klar?ndan, sonralar? konserden kalan zamanlar?ndan k?s?p çal ??t?klar? stüdyo emirlerindeydi art?k…
?skender, Hakan, Demir, büyük bir ?evk ve enerjiyle i?e koyuldular. Be? ay gece gündüz çal ??t?lar. “Teknik anlamda da çok ba?ar?l? bir albüm oldu. ?lk kez davul ve bas sesi duydu Türkiye…”
Sonuç, inan?lmazd?:
Kad?n, 400 bin satt?.
24 ya ??nda, hem de taviz vermeden hedefine ula?m ??t? ?ebnem… Art?k yolu aç?kt?. Alt? y?l sonra dördüncü albümüne Deli K?z?m Uyan’?n ikinci bölümünü ?u sözlerle yazacakt?:
“Çok parçaland?m/ parçaland?kça ço?ald?m diye inanmazsam/
Nas?l ya?ar?m, nas?l ya?ar?m?
Hiçbir ?ey bo?una ya?anmam ??t?r diye inanmazsam/
Nas?l ya?ar?m, nas?l ya?ar?m?”

Olgunlu?a dair

“Ac?lardan ö?rendim müzi?e verdim”
Ablandan 11 ay sonra depremde baban? kaybettin. Uzun bir aradan sonra döndü?ünde, sözlerin çok daha olgunla?m

bir kad?n?n sözleriydi.
Deprem sonras? bombo? geldi her ?ey… Hiçbir ?ey yapmak gelmedi içimden… Babam, hayat?m?n çok önemli bir karakteriydi. Depremde onunla birlikte mahallem de gitti. ‘Ben hangi sokakta top oynuyordum’ diye gidip bakmak istesem art?k yok öyle bir ?ey. Böyle ?eyler ya?ad

?nda tabii müzi?ine de yans?yor bu… Bir süre sessiz durdum. ‘Ne oluyor’ diye anlamaya çal ??t?m. Ama müzik bunu atlatmama yard?mc? oldu. Sonra onu bir ?ekilde üretime çevirebildim. Hatta, garip bir denge ama, müzi?ime, insanl

?ma çok ?ey katt

?n? dü?ünüyorum. Ac?, insana k?sa zamanda çok ?ey ö?retiyor.
“Sevgilim ve dostum; babam, o?lum…/ arkada ??m, a?k?m; her ?eyimdin sen” diyen sözlerle döndün. O deli k?z, h?zla büyümü?tü sanki…
Çok h?zl? olgunla ??yor insan… Ve yal?nla ??yor. Ablam?n hastal

? çok uzun sürdü. Evde kahkaha att

?m zaman kendimi kötü hissederdim. Böyle bir gençlik dönemi ya?ad

?n zaman sorumluluk duygun o kadar a ??r bas?yor ki, içinden deli doluluk gelse de yapam?yorsun; bir taraf?n hep naho? bir ?ey dü?ünüyor. Ben yeni yeni ‘Ya ?ebocum gül biraz’ diyorum kendi kendime. ..

Can DÜNDAR

1996 - Kad?n

Jeogen Içerigini Görebilmek Için Kayit Ol! veya Jeogen Içerigini Görebilmek Için Giris Yap!